Nhiệt liệt chào mừng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia 01-10

PHÒNG CHỐNG TÁC HẠI THUỐC LÁ TRONG TRƯỜNG HỌC – TRÁCH NHIỆM VÀ HÀNH ĐỘNG TỪ MỖI CHÚNG TA

Thứ sáu - 05/12/2025 11:12

Xem với cỡ chữ

Trong những năm gần đây, vấn đề hút thuốc lá ở thanh thiếu niên, đặc biệt là việc xuất hiện và lan rộng của thuốc lá điện tử, đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục và toàn xã hội. Hình ảnh điếu thuốc không còn chỉ gắn với người trưởng thành; tại nhiều nơi, nó dần len lỏi vào môi trường học đường thông qua sự tò mò, bắt chước, muốn thể hiện bản thân của học sinh. Thuốc lá điện tử, với mẫu mã bắt mắt, hương vị đa dạng, được quảng bá như một sản phẩm “an toàn”, càng khiến nhiều em dễ dàng tiếp cận mà không nhận thức hết mối nguy mà nó mang lại.

Trường học là nơi nuôi dưỡng thế hệ tương lai, là môi trường giáo dục nhân cách, đạo đức và lối sống lành mạnh. Vì vậy, việc phòng chống tác hại thuốc lá trong nhà trường không chỉ là một phong trào nhất thời, mà cần trở thành nhiệm vụ thường xuyên – lâu dài – liên tục, có sự vào cuộc của cả hệ thống giáo dục, phụ huynh và chính học sinh.

Nhận thức để hành động – tại sao phải nói không với thuốc lá?

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh khói thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học, trong đó 69 chất có khả năng gây ung thư. Người hút thuốc thường đối diện nhiều nguy cơ bệnh tật: viêm phổi, ung thư phổi, ung thư miệng, đột quỵ, nhồi máu cơ tim… Nicotine trong thuốc lá gây nghiện mạnh như ma túy, khiến người hút dù biết có hại nhưng vẫn khó từ bỏ. Đáng lo hơn, người hít khói thuốc thụ động – đặc biệt trẻ em, phụ nữ mang thai – chịu những hậu quả không kém người hút trực tiếp.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng “hút một chút không sao”, nhưng thực tế, việc trẻ tiếp xúc với khói thuốc có thể làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp, hen suyễn, và ảnh hưởng sự phát triển trí tuệ. Thuốc lá điện tử dù không có khói như thuốc lá truyền thống nhưng dung dịch chứa kim loại nặng, chất tạo mùi, chất gây nghiện. Đã ghi nhận nhiều trường hợp bị bỏng nổ do pin, suy hô hấp, tổn thương phổi cấp tính sau khi sử dụng thời gian ngắn.
Những con số, cảnh báo ấy nhắc chúng ta rằng: một điếu thuốc không chỉ gây hại cho người hút mà còn cho cả cộng đồng xung quanh.

Gánh nặng kinh tế và môi trường – tác hại không nhìn thấy ngay nhưng rất thật

Một bao thuốc mỗi ngày tương đương khoảng 30.000 – 40.000 đồng. Mỗi tháng hơn một triệu, mỗi năm hơn 12 triệu. Một con số không nhỏ đối với học sinh và ngay cả với nhiều gia đình. Nếu dùng khoản tiền này để mua sách, dụng cụ học tập, tham gia các khóa kỹ năng, chắc chắn lợi ích sẽ lớn hơn nhiều so với việc đốt vào những làn khói vô ích.
Tàn thuốc vứt bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ cháy nổ, mất mỹ quan lớp học. Khu vực nhà vệ sinh, sân trường có mùi khói thuốc khiến nhiều em khó chịu, giảm tập trung trong học tập. Một học sinh hút thuốc hôm nay có thể kéo theo một nhóm bạn hút theo ngày mai – và đó là thứ lây lan bằng thói quen, không phải bệnh lý nhưng lại nguy hiểm không kém.

Học sinh trước cám dỗ thuốc lá – chọn mạnh mẽ hay buông xuôi?

Sự tò mò, tâm lý muốn thể hiện “người lớn”, những video review trên mạng xã hội đã khiến thuốc lá điện tử trở thành thứ được nhiều em xem như món đồ “sành điệu”. Nhiều em tin rằng nó không độc hại, không gây nghiện, không mùi nên không bị phát hiện. Nhưng thực tế, những gì “ngọt ngào” từ đầu điếu thuốc chỉ là bước đầu dẫn đến sự phụ thuộc.
Một hơi thuốc có thể bắt đầu từ “thử cho biết”, nhưng thói quen hình thành chỉ sau vài lần sử dụng. Và khi đã nghiện, việc dứt ra trở nên khó khăn gấp nhiều lần. Không ít học sinh vì thuốc lá mà sa sút học tập, xin tiền gia đình nhiều hơn, thậm chí có trường hợp vi phạm nội quy, bị xử lý kỷ luật, bỏ học.
Chọn từ chối, nói “Không!” với thuốc lá không phải yếu đuối – mà là bản lĩnh.

Giải pháp của nhà trường – hành động cụ thể, kiên trì và liên tục

Nhằm xây dựng môi trường học đường không khói thuốc, Trường …………… triển khai các hoạt động:

Tổ chức tuyên truyền chuyên đề trong giờ chào cờ, sinh hoạt lớp.
Treo pano, khẩu hiệu trực quan tại khuôn viên trường.
Đưa nội dung phòng chống thuốc lá vào tiết giáo dục kỹ năng sống.
Phát động phong trào "Trường học nói không với thuốc lá", học sinh ký cam kết thực hiện.
Đoàn – Đội tổ chức cuộc thi tìm hiểu tác hại thuốc lá, thiết kế poster, video tuyên truyền.
Xử lý nghiêm trường hợp vi phạm quy định hút thuốc trong trường học.
Giáo viên, nhân viên gương mẫu, tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên trường.
Đưa tiêu chí phòng, chống thuốc lá vào đánh giá thi đua cuối năm học.
Hướng dẫn học sinh kỹ năng từ chối lời mời rủ rê, cảnh giác nội dung xấu trên mạng xã hội.

Không chỉ tuyên truyền một chiều, nhà trường mong muốn tạo ra môi trường để học sinh tự nói lên quan điểm của mình, tham gia thảo luận, tranh luận, xây dựng ý thức tự bảo vệ bản thân.

Vì một thế hệ không khói thuốc

Phòng chống tác hại thuốc lá không phải chỉ khẩu hiệu. Đó là cuộc chiến với thói quen, sự tò mò, sự cám dỗ, và đôi khi là sức ép bạn bè. Mỗi học sinh hiểu đúng – là một lá phổi được bảo vệ. Mỗi thầy cô gương mẫu – là một hành động lan tỏa. Mỗi phụ huynh quan tâm – là một tường rào phòng vệ vững vàng.
Hãy cùng nhau xây dựng môi trường học đường xanh – sạch – lành mạnh, nơi những hơi thuốc không còn xuất hiện trong lớp học, hành lang, sân trường; nơi học sinh tự tin nói “không” với thuốc lá; nơi tương lai được vun bồi bằng tri thức, không bằng làn khói mờ.
Vì sức khỏe hôm nay – vì một thế hệ tương lai mạnh mẽ mai sau.
Hãy bắt đầu từ chính chúng ta.

Tác giả: UBND xã Phú Vinh Võ Nguyễn Minh Khoa, Thúy Quỳnh

Những tin mới hơn