Phú Vinh: Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả của các CLB "Gia đình phát triển bền vững", các địa chỉ tin cậy tại cộng đồng nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em

Nhận thức rõ gia đình là tế bào của xã hội, trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền, Hội Liên hiệp Phụ nữ và các đoàn thể xã Phú Vinh đã đồng lòng xây dựng, củng cố hệ thống phòng chống bạo lực gia đình từ sớm, từ xa. Trọng tâm của mạng lưới này chính là sự vận hành của các CLB "Gia đình phát triển bền vững" gắn liền với mô hình "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng" tại các ấp. Từ chỗ là những mô hình mang tính phong trào, đến nay, hệ thống này đã từng bước chuẩn hóa, đi vào thực chất, trở thành điểm tựa vững chắc cho những người yếu thế.

Sinh hoạt CLB phòng, chống bạo lực gia đình

Đến thăm một buổi sinh hoạt định kỳ của CLB "Gia đình phát triển bền vững" tại một ấp văn hóa trên địa bàn xã, chúng tôi mới cảm nhận hết sức hút và giá trị thực tế của mô hình này. Không còn những bài diễn văn lý thuyết khô khan, không gian sinh hoạt rộn rã tiếng cười với các tiểu phẩm tự biên tự diễn, những câu chuyện chia sẻ mắt thấy tai nghe. Tại đây, các cặp vợ chồng – từ người Kinh, người Hoa đến người Tày, Nùng – cùng ngồi lại để thảo luận về những chủ đề rất đỗi đời thường: Cách kiềm chế cơn nóng giận, phân chia việc nhà công bằng, phương pháp làm bạn cùng con trong kỷ nguyên số, hay cách nhận diện các hình thức bạo lực tinh thần ẩn khuất. CLB đã khéo léo lồng ghép việc tuyên truyền Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Trẻ em vào các hội thi hái hoa dân chủ, các buổi giao lưu văn nghệ, giúp những kiến thức pháp luật vốn cứng nhắc trở nên mềm mại, dễ hiểu, dễ thấm sâu vào tư duy của mỗi thành viên.

Song hành với vai trò giáo dục, phòng ngừa của các CLB, mô hình “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng” chính là phòng tuyến giải cứu, hỗ trợ khẩn cấp. Hiện nay, trên địa bàn xã Phú Vinh, các địa chỉ tin cậy được đặt tại nhà của các cán bộ hội phụ nữ, tổ trưởng tổ nhân dân, hoặc những người có uy tín, có tấm lòng nhiệt huyết ở địa phương. Đây là những nơi sẵn sàng mở rộng cánh cửa, che chở cho phụ nữ và trẻ em bất cứ lúc nào khi họ bị bạo hành hoặc đe dọa bạo lực. Không chỉ cung cấp nơi lánh nạn tạm thời an toàn, những người chủ trì địa chỉ tin cậy còn đóng vai trò là những chuyên gia tâm lý, những hòa giải viên nhiệt thành. Họ trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe, xoa dịu tổn thương cho nạn nhân, đồng thời phối hợp với Ban chỉ đạo xã, lực lượng công an ấp để răn đe, giáo dục người có hành vi bạo lực, giúp các gia đình sớm tìm lại sự hòa thuận.

Nói không với bạo lực gia đình

"Trước đây, hễ trong xóm có chuyện vợ chồng xích mích, chén kiểu trong chạn còn khua thì ai cũng nghĩ đó là chuyện riêng của nhà người ta, 'đèn nhà ai nhà nấy rạng'. Nhưng từ khi có CLB và Địa chỉ tin cậy, nhận thức của bà con thay đổi hẳn. Thấy dấu hiệu bạo lực là mọi người báo ngay cho Hội Phụ nữ hoặc Công an xã. Nhờ can thiệp kịp thời, nhiều gia đình đã tìm lại được tiếng cười, con cái không phải chịu cảnh hoảng sợ." Một thành viên Ban chủ nhiệm CLB tại địa phương chia sẻ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, thực tế công tác vận hành các mô hình này tại xã Phú Vinh sau sáp nhập hành chính vẫn đang đứng trước những rào cản không nhỏ. Do diện tích địa bàn mở rộng, khoảng cách giữa một số cụm dân cư vùng sâu đến các địa chỉ tin cậy còn khá xa, gây khó khăn cho việc tiếp cận ứng cứu kịp thời. Nguồn kinh phí hỗ trợ cho hoạt động của các CLB và duy trì cơ sở vật chất cho các địa chỉ tin cậy còn rất hạn chế, chủ yếu dựa vào tinh thần tự nguyện, "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng" của các tình nguyện viên. Thêm vào đó, tâm lý "xấu chàng hổ ai", ngại chia sẻ, cam chịu của một bộ phận phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn là bức tường vô hình ngăn họ tìm đến sự trợ giúp của pháp luật và cộng đồng.

Để nâng cao hiệu quả của các CLB "Gia đình phát triển bền vững" và nhân rộng các "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng", biến các mô hình này thành những pháo đài bảo vệ vững chắc cho phụ nữ và trẻ em, xã Phú Vinh cần tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp đột phá sau:

Một là, nâng chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh xã hội hóa. Cần thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ năng tư vấn tâm lý, kỹ năng hòa giải và kiến thức pháp luật mới cho ban chủ nhiệm các CLB và chủ các địa chỉ tin cậy. Chính quyền xã cần có chính sách hỗ trợ kinh phí kịp thời, đồng thời tích cực vận động các nguồn lực xã hội hóa từ các mạnh thường quân, doanh nghiệp trên địa bàn để mua sắm thêm trang thiết bị, tủ thuốc y tế, nhu yếu phẩm dự phòng tại các điểm lánh nạn khẩn cấp.

Hai là, ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý và tiếp nhận thông tin. Đây là hướng đi tất yếu trong kỷ nguyên mới. Bên cạnh việc tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh thông minh, xã Phú Vinh cần xây dựng mạng lưới kết nối nhanh qua các nhóm Zalo bảo mật giữa Công an xã, Hội Phụ nữ, Ban chủ nhiệm CLB và các Địa chỉ tin cậy tại 5 ấp. Điều này giúp tối ưu hóa thời gian tiếp nhận tin báo, phối hợp ứng cứu khẩn cấp chỉ trong vài phút, xóa nhòa khoảng cách địa lý của địa bàn rộng lớn. Người dân cũng có thể dễ dàng tiếp cận danh sách các địa chỉ tin cậy thông qua thông báo chính thống từ Cổng thông tin điện tử của địa phương.

Mạng lưới bình yên cơ sở:

Tính đến năm 2026, toàn xã Phú Vinh đã phủ kín các câu lạc bộ gia đình và địa chỉ tin cậy tại tất cả 5 ấp. Mạng lưới này hoạt động dưới sự giám sát, phối hợp chặt chẽ của Ủy ban Nhân dân và các đoàn thể xã. Nhờ sự chủ động trong việc tiếp cận và chuyển đổi phương thức hoạt động, số vụ bạo lực gia đình nghiêm trọng trên địa bàn đã giảm thiểu rõ rệt qua từng năm. 

Gia đình là nơi bão giông dừng sau cánh cửa. Hành trình xây dựng các CLB "Gia đình phát triển bền vững" và những "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng" tại xã Phú Vinh không chỉ đơn thuần là việc thực thi các điều khoản pháp luật, mà đó là hành trình gieo mầm nhân văn, sưởi ấm những góc khuất trong cuộc sống. Với sự quan tâm sát sao của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân, những lá chắn bình yên ấy sẽ ngày càng vững chắc, giữ vững sự bình yên cho mỗi nếp nhà, tạo bệ phóng vững chãi để xây dựng một xã Phú Vinh văn minh, phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững trong tương lai./.